Nog niet zo lang geleden stond ESG stilletjes in jaarverslagen. Een paar pagina’s achterin en een duurzaamheidsbadge op de website. In 2026 zal dat niet meer werken.
In Nederland en de EU is ESG niet langer een ‘nice-to-have’ of een marketinginitiatief. Het is een gereguleerde, gecontroleerde en door het bestuur opgelegde verplichting. Met de inwerkingtreding van CSRD is ESG verschoven van duurzaamheidsteams naar financiën, operations en IT. En die verschuiving komt voor veel managementteams als een verrassing.
Want hier is de ongemakkelijke waarheid:
ESG is stilletjes een ERP-probleem geworden.
Waarom ESG-rapportage een ERP-probleem wordt
De meeste organisaties hebben hun systemen niet ontworpen voor ESG. Data bevinden zich overal.
- Koolstofgegevens staan in spreadsheets
- Vlootemissies staan in transportsystemen.
- Salarisgegevens staan bij HR.
- Energiekosten staan bij financiën.
- Leveranciersinformatie is versnipperd over verschillende inkooptools.
Wanneer CSRD om controleerbare, traceerbare, realtime ESG-gegevens vraagt, haasten teams zich om rapporten handmatig in elkaar te puzzelen. Wat begint als een duurzaamheidsinitiatief, verandert al snel in een operationele hoofdpijn.
CXO’s ondervinden hier op drie manieren last van:
- Risico: inconsistente gegevens verhogen het risico op audits
- Kosten: handmatige rapportage kost tijd, mankracht en budget.
- Blinde vlekken: het management heeft geen realtime overzicht van de duurzaamheidsprestaties.
Daarom is ESG niet langer alleen een uitdaging op het gebied van rapportage. Het is een uitdaging voor de systemen.
CSRD verandert de spelregels
CSRD legt de lat aanzienlijk hoger. Rapportage gaat niet langer over intenties op hoog niveau. Het gaat om verifieerbare cijfers, traceerbaarheid en governance.
Dat betekent:
- Gegevens moeten consistent zijn tussen afdelingen
- ESG-statistieken moeten gekoppeld zijn aan financiële gegevens
- Aannames moeten controleerbaar zijn
- Rapporten moeten herhaalbaar zijn, geen eenmalige exercities
Spreadsheets en standalone ESG-tools hebben hier moeite mee. Ze werken buiten de kernbedrijfssystemen om, wat leidt tot afstemmingsproblemen en auditwrijving.
Dit is waar ERP cruciaal wordt.
Hoe Odoo ESG-gegevens native vastlegt
Een van de meest onderschatte sterke punten van Odoo is dat het al toegang heeft tot de gegevens waarop ESG afhankelijk is. Niet als een add-on. Niet als een bijzaak. Maar als onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering.
Koolstof- en energieverbruik bijhouden
Odoo registreert het energieverbruik, het brandstofverbruik, de logistieke bewegingen en de operationele activiteiten die rechtstreeks worden gebruikt voor de berekening van de
koolstofuitstoot. Fleetmodules, IoT-integraties en voorraadstromen leveren echte, op activiteiten gebaseerde gegevens in plaats van schattingen.
Wagenpark en logistiek
Gegevens over voertuiggebruik, brandstoftype, afgelegde afstand en onderhoud zijn al aanwezig in de wagenpark- en logistieke modules van Odoo. Die gegevens vormen de basis voor het bijhouden van Scope 1- en Scope 3-emissies.
Loonadministratie en HR
Personeelsstatistieken zoals diversiteit, personeelsbestand, omzet, werktijden en loongegevens worden bij de bron vastgelegd. Geen enquêtes. Geen handmatige consolidatie. Alleen gestructureerde, betrouwbare gegevens.
Boekhouding en inkoop
Uitgavenanalyse, leveranciersgegevens, kostenallocatie en duurzaamheidsgerelateerde financiële statistieken zijn opgenomen in de boekhoud- en inkoopworkflows. ESG-rapportage wordt een verlengstuk van de financiële werkelijkheid, geen parallel universum.
Het belangrijkste voordeel hiervan is simpel:
Odoo legt ESG-gegevens vast als een natuurlijk resultaat van het runnen van het bedrijf, niet als een extra rapportagetaken. Hierdoor verandert ESG van een nalevingsvereiste in een besluitvormingsinstrument. Terwijl veel organisaties ESG nog steeds voornamelijk zien als een rapportageoefening, gebruiken vooruitstrevende bedrijven het om kostenbeheersing te sturen, de operationele efficiëntie te verbeteren en langetermijngroei te ondersteunen.
Wanneer ESG-gegevens in uw ERP zijn opgenomen, kan het management eindelijk betere vragen stellen:
- Welke activiteiten veroorzaken de hoogste uitstoot per omzeteenheid?
- Waar stijgen de energiekosten sneller dan de productie?
- Welke leveranciers creëren duurzaamheidsrisico’s en margedruk?
- Welke invloed hebben ESG-initiatieven op de kosten, productiviteit en winstgevendheid?
In plaats van één keer per jaar een statisch rapport op te stellen, krijgen CXO’s een live duurzaamheidsdashboard dat gekoppeld is aan de bedrijfsvoering en financiën.
Hier houdt ESG op een kostenpost te zijn en wordt het een hefboom.
Duurzaamheid operationaliseren
Duurzaamheid werkt alleen als het is ingebed in de dagelijkse werkprocessen. Odoo maakt deze verschuiving mogelijk door ESG te integreren in de manier waarop teams al werken:
- Inkoopteams zien duurzaamheidsstatistieken bij het selecteren van leveranciers
- Wagenparkbeheerders optimaliseren routes op basis van uitstoot en brandstofefficiëntie
- Financiële teams houden naast de financiële kosten ook de CO2-kosten bij
- HR-teams stemmen personeelsinitiatieven af op de vereisten voor sociale rapportag
Geen aparte tools.
Geen extra gegevensinvoer.
Geen “ESG één keer per jaar”-mentaliteit.
Duurzaamheid wordt operationeel, meetbaar en beheersbaar.
Waarom is dit belangrijk voor CXO’s in 2026?
Voor COO’s gaat ESG over operationele efficiëntie en risicobeheersing.
Voor CFO’s gaat het om controleerbaarheid, kostentransparantie en compliance.
Voor duurzaamheidsmanagers gaat het om geloofwaardigheid en uitvoering.
Maar op bestuursniveau is de vraag groter:
Zorgt ESG voor wrijving in het bedrijf of voor duidelijkheid?
Organisaties die ESG als een extraatje beschouwen, zullen worstelen met kosten, complexiteit en auditdruk. Organisaties die ESG in hun kernsystemen integreren, krijgen zichtbaarheid, controle en een voordeel op de lange termijn.
De nieuwe norm voor ESG-gedreven organisaties
Bij Eastern Enterprise zien we ESG niet als een rapportageprobleem, maar als een uitdaging voor het bedrijfsmodel. Ons werk met Odoo helpt organisaties bij het ontwerpen van CSRD-conforme ESG-gegevensstromen, het integreren van duurzaamheidsstatistieken in financiën en bedrijfsvoering, het verminderen van
rapportage-inspanningen en het verbeteren van de gegevenskwaliteit, en het omzetten van ESG-inzichten in meetbare kosten- en prestatieverbeteringen. Het doel is niet alleen naleving. Het is vertrouwen in gegevens, vertrouwen in audits en vertrouwen in beslissingen van het management.
In 2026 zal ESG een duidelijk onderscheid maken tussen organisaties die reageren en organisaties die leiden. Leiders zullen verder gaan dan de vraag hoe ze ESG moeten rapporteren en zich in plaats daarvan richten op hoe ze het bedrijf duurzaam en winstgevend kunnen runnen. Met de juiste ERP-basis verschuift ESG van papierwerk naar vooruitgang, en dat is waar Odoo echte, blijvende waarde levert.